<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:space="preserve">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title xml:lang="ka">ზარზმის ფერისცვალების ხატის პავლე მამასახლისის წარწერა</title>
                <editor xml:lang="ka">ვალერი სილოგავა</editor>
                <editor xml:lang="ka">გიორგი ჩუბინაშვილი</editor>
                <editor xml:lang="ka">ივანე ჯავახიშვილი</editor>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <authority xml:lang="ka">ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი</authority>
                <authority xml:lang="en">Ilia State University, Institute of Linguistic Studies</authority>
                 <idno type="filename">ECG102</idno>
                <availability>
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/">
                       დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc>
                    <msIdentifier>
                        <collection>ზარზმა</collection>
                    </msIdentifier>
                  <msContents>
                        <summary>
                            <seg xml:lang="ka">მოსახსენებელი</seg>
                            <seg xml:lang="en">Memorial</seg>
                        </summary>
                    </msContents>
                    <physDesc>
                        <objectDesc>
                            <supportDesc>
                                <support>
                                    <objectType xml:lang="ka">ხატი</objectType>
                                    <material xml:lang="ka" ref="https://www.eagle-network.eu/voc/material/lod/112">ოქრო</material>
                                      <dimensions unit="cm">
                                        <width>74</width>
                                        <height>131,5</height>
                                        <depth/>
                                      </dimensions>
                                </support>
                            </supportDesc>
                                <layoutDesc>
                                    <layout writtenLines="2"><seg xml:lang="ka">წარწერა ორსტრიქონიანია. იგი მოთავსებულია ზარზმის ფერისცვალების ხატზე</seg>
                                        <dimensions unit="cm">
                                             <width/>
                                             <height/>
                                          </dimensions>
                                    </layout>
                                </layoutDesc>
                        </objectDesc>
                        <handDesc>
                            <handNote script="asomtavruli" style="crustis">
                                <rs type="execution">ჭედური</rs> <rs type="script">ასომთავრული</rs> წარწერა
                                <height/>
                            </handNote>
                        </handDesc>
                    </physDesc>
                    <history>
                            <origin>
                                <origPlace>
                                    <seg xml:lang="ka">ზარზმა</seg>
                                    <seg xml:lang="en">Zarzma</seg>
                                </origPlace>
                                 <origDate evidence="internal-date" precision="high" datingMethod="#julian">886</origDate>
                            </origin>
                            <provenance type="found">
                                <placeName type ="ancientFindspot">
                                    <seg xml:lang="ka">ზარზმა</seg>
                                    <seg xml:lang="en">Zarzma</seg>
                                </placeName>
                                <!-- "41.679888, 42.653828"-->
                                <rs type="circumstances"><seg xml:lang="ka">ზარზმის ფერისცვალების ხატი ზარზმის მონასტრის ეკლესიის მთავარი ხატი იყო და
                                როდესაც მესხეთში ოსმალებმა მაჰმადიანობა ძალად გაავრცელეს, ის ზარზმიდან შემოქმედში გადაიტანეს</seg></rs>
                                <rs type="context"></rs>
                                <rs type="monuList"/>
                            </provenance>
                            <provenance type="observed">
                                <placeName type="modernSpot" ref="http://museum.ge/"><seg xml:lang="ka">საქართველოს ეროვნული მუზეუმი</seg></placeName>
                                <idno type="invNo"/>
                            </provenance>
                    </history>
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc><encodingDesc>
    <listPrefixDef>
        <prefixDef matchPattern="(.+)" replacementPattern="../authority/bibliography.xml#$1" ident="bib"/>
    </listPrefixDef>
</encodingDesc>
        <revisionDesc><change when="2019-10-29" who="Eka Kvirkvelia">ტექსტის სრული კოდირება, მეტამონაცემების სრული კოდირება,
            ბმულებით დაკავშირება ავტორიტეტულ წყაროსთან</change></revisionDesc>
    </teiHeader>
   <facsimile>
        <surface>
            <graphic url="ecg102.jpg">
                <desc xml:lang="ka">ზარზმის ფერისცვალების ხატის პავლე მამასახლისის წარწერა</desc>
                <desc xml:lang="en"></desc>
            </graphic>
        </surface>
    </facsimile>
    <text>
        <body>
            <div type="bibliography">

       <p><bibl n="1"><ptr target="#b149"/> ვალერი სილოგავა, სამცხის ლაპიდარული ეპიგრაფიკა, <citedRange> 118-169</citedRange></bibl></p>
       <p><bibl n="2"><ptr target="#b154"/> Г.Н. Чубинашвили, Грузинское чеканное искусство, <citedRange>27-32</citedRange></bibl></p>
       <p><bibl n="3"><ptr target="#b155"/> ივანე ჯავახიშვილი, ქართული დამწერლობათმცოდნეობა ანუ პალეოგრაფია, <citedRange> 170-172</citedRange></bibl></p>

            </div>
              <div type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">

                        <!--  "† სხთა ღთა შმსა ხატი ესე მწდ ამსა გსა ოფთა ფსნ ერსვსა ივსა ტკი
                            მრნსა ფრსა სლსა ერსა მთსა ქმმაასხლბსა პლჱსა ქრკ იყ რვ"-->
                <ab>
                   <lb n="1"/>&#8224;<w lemma="სახელ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>ხ</abbr><ex>ელი</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
                                    <w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მრთისაჲ</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
                                    <w lemma="შემოსვა"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ეი</ex><abbr>მ</abbr><ex>ო</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
                                    <w lemma="ხატი">ხატი</w> <w lemma="ესე">ესე</w>
                                    <w lemma="მწე"><expan><abbr>მწ</abbr><ex>ე</ex><abbr>დ</abbr></expan></w>
                                    <w lemma="ესე"><expan><abbr>ამ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
                                    <expan><abbr>გ</abbr><ex>იორგი</ex><abbr>სა</abbr></expan>
                                    <w type="უფალ"><expan><abbr>ო</abbr><ex>ჳ</ex><abbr>ფ</abbr><ex>ალ</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
                                    <persName type="local" key="ფარსმან ერისთავი"><expan><abbr>ფ</abbr><ex>არ</ex><abbr>ს</abbr><ex>მა</ex><abbr>ნ</abbr></expan></persName>
                                    <roleName><expan><abbr>ერ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ს</abbr><ex>თა</ex><abbr>ვ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სა</abbr></expan></roleName>
                                    <persName type="local" key="ივანე"><expan><abbr>ივ</abbr><ex>ანე</ex><abbr>სა</abbr></expan></persName>
                                    ტკი<gap reason="lost" extent="unknown" unit="chars"></gap>
                   <lb n="2"/><persName type="local" key="მირიან"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ი</ex><abbr>რ</abbr><ex>ია</ex><abbr>ნ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სა</abbr></expan></persName>
                                <persName type="local" key="ფერი"><expan><abbr>ფ</abbr><ex>ე</ex><abbr>რ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სა</abbr></expan></persName>
                                <name type="local" key="სულა"><expan><abbr>ს</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ა</ex><abbr>სა</abbr></expan></name>
                                <w lemma="ერ"><expan><abbr>ერ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
                                <w lemma="მათ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ა</ex><abbr>თ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
                                <roleName><expan><abbr>მ</abbr><ex>ა</ex><abbr>მას</abbr><ex>ა</ex><abbr>ხლ</abbr><ex>ისო</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ა</ex><abbr>სა</abbr></expan></roleName>
                                 <persName type="local" key="პავლე მამასახლისი"><expan><abbr>პ</abbr><ex>ავ</ex><abbr>ლჱსა</abbr></expan></persName>
                                <rs type="date"><w lemma="ქორონიკონ"><expan><abbr>ქ</abbr><ex>ო</ex><abbr>რ</abbr><ex>ონი</ex><abbr>კ</abbr><ex>ონი</ex></expan></w>
                                <w lemma="ყოფა"><expan><abbr>იყ</abbr><ex>ო</ex></expan></w>
                                <num value="106">რვ</num></rs>
                        </ab>
               </div>

            <div type="translation">
             <p xml:lang="ka">†  ღმრთის სახელით, შეიმოსა ეს ხატი შემწედ გიორგისა, ფარსმან ერისთავისა, ივანესი, ტკი[...], მირიანისა, ფერისა, სულას, მათი ერის, პავლეს მამასახლისობის დროს.
                 ქორონიკონი იყო 106.</p>
         </div>

               <div type="commentary">
                <p xml:lang="ka">ბასილი ზარზმელის აღწერილ „სერაპიონ ზარზმელის ცხოვრებაში“ ნათქვამია, რომ დაუმთავრებელი ეკლესია მონასტრის მამასახლისად არჩეულმა პავლე ხუცესმა დაასრულა: „ამან
                პირველვე სრულყო ეკლესიაჲ შეამკო ყოვლითა სამკაულითა და აღმართეს მას შინა ხატი ფერისცვალებისაჲ და აკურთხეს ყოველთა კურთხევითა მამობასა შინა პავლესსა“ (კ. კეკელიძე,
                ადრინდელი ფეოდალური ქართული ლიტერატურა, ნაკვ. I, ტფ., 1935, 117-118). ივანე ჯავახიშვილი მიიჩნევს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ წარწერა 886 (780+106=886) წლით თარიღდება, იგი უფრო
                გვიან, XI საუკუნეში ზვიად ერისთავის მიერ მისი რესტავრირების დროს ხელახლა უნდა იყოს გამოჭედილი. თავად ზვიად ერისთავის მოსახსენებელი წარწერა იმავე ლითონის ფურცელზე მოიპოვება
                და ეს ორი წარწერა ერთი და იმავე ხელითა და ოსტატობით არის გაკეთებული XI საუკუნეში. როგორც ჩანს, ზვიად ერისთავმა ხატის ხელმეორედ შემოსვის დროს ეს პირველი წარწერაც განაახლა
                და იქვე თავისი წარწერაც მიაყოლა. </p>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>
