<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:space="preserve">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title xml:lang="ka">ატენის სიონის წარწერა</title>
                <editor xml:lang="ka">თინათინ ყაუხჩიშვილი</editor>
                <editor>И. Помяловский</editor>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <authority xml:lang="ka">ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი</authority>
                <authority xml:lang="en">Ilia State University, Institute of Linguistic Studies</authority>
                 <idno type="filename">ECG292</idno>
                <availability>
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/">
                       დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc>
                <msIdentifier>
                        <collection>
                           ატენი
                        </collection>
                    </msIdentifier>
                    <msContents>
                        <summary>
                            <seg xml:lang="ka">სავედრებელი</seg>
                            <seg xml:lang="en"/>
                        </summary>
                    </msContents>
                    <physDesc>
                        <objectDesc>
                            <supportDesc>
                                <support>
                                   <material xml:lang="ka" ref="https://www.eagle-network.eu/voc/material/lod/2">ქვა</material>
                                   <objectType xml:lang="ka" ref="https://www.eagle-network.eu/voc/objtyp/lod/189">ქვა</objectType></support></supportDesc>
                                <layoutDesc>
                                    <layout writtenLines="6">
                                        <seg xml:lang="ka">ატენის სიონის, ანუ ღვთისმშობლის ტაძრის სამხრეთ ფასადზე, სამხრეთ მკლავის აღმ. კედელზე, ქვემოდან 130 სმ-ის სიმაღლეზე დევს ქვა, რომელსაც
                                           დაახლოებით აქვს კვადრატული ფორმა.  ქვაზე ზემოთ 1 სტრიქონი ქართულია, ხოლო ქვემოთ გამოყვანილია ბერძნული წარწერა, ამჟამად მეტისმეტად დაზიანებული,
                                           ხშირად განზრახ.</seg>
                                    <dimensions unit="cm">
                                        <width>30</width>
                                        <height>34</height>
                                        <depth></depth></dimensions>
                                    </layout>
                                </layoutDesc>
                        </objectDesc>
                        <handDesc>
                            <handNote>
                              <seg xml:lang="ka">წარწერა დაუდევრადაა შესრულებული, ასოები ქვემოთა 2 სტრიქონში უფრო მსხვილია, 1-4 სტრიქონში - წვრილი.</seg>
                                <height unit="cm" precision="medium"></height>
                                <width unit="cm" precision="medium"></width>
                                  </handNote>
                        </handDesc>
                        <decoDesc>
                            <decoNote/>
                        </decoDesc>
                    </physDesc>
                    <history>
                            <origin>
                                <origPlace><seg xml:lang="ka">ატენი</seg></origPlace>
                                <origDate notBefore-custom="0701" notAfter-custom="0900" precision="medium"
                                    evidence="lettering" datingMethod="#julian">VIII-IX</origDate>
                              </origin>
                            <provenance type="found">
                                <placeName type ="ancientFindspot"><seg xml:lang="ka">ატენი</seg></placeName>
                                <rs type="circumstances"></rs>
                                <rs type="context"/>
                                <rs type="monuList"/>
                            </provenance>
                            <provenance type="observed">
                            <placeName type="modernSpot"><seg xml:lang="ka">ატენის სიონი</seg></placeName>
                            <idno></idno>
                        </provenance>
                    </history>
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc><encodingDesc>
    <listPrefixDef>
        <prefixDef matchPattern="(.+)" replacementPattern="../authority/bibliography.xml#$1" ident="bib"/>
    </listPrefixDef>
</encodingDesc>
    </teiHeader>
  <facsimile>
        <surface>
            <graphic url="ecg292.jpg">
                <desc xml:lang="ka">ატენის სიონი</desc>
                <desc xml:lang="en">Ateni Sioni</desc>
            </graphic>
        </surface>
    </facsimile>
    <text>
        <body>
             <div type="bibliography">

                    <p><bibl n="1"><ptr target="#b130"/> თინათინ ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი, <citedRange> 197</citedRange></bibl></p>
                    <p><bibl n="2"><ptr target="#b80"/> თინათინ ყაუხჩიშვილი, ბერძნული წარწერები საქართველოში, <citedRange> 191-193</citedRange></bibl></p>
                    <p><bibl n="3"><ptr target="#b263"/> И. Помяловский, Сборник греческихъ и латинскихъ надписей, <citedRange> 59-60</citedRange></bibl></p>

            </div>

            <div type="edition" xml:lang="grc" xml:space="preserve">

                        <!--  ΚΕ ΒΟΗΘΤΟΥC ΔΟΥΛΟΥCΟΥΟΝ ...ΝΟΜΑ  ...ΑΘ... ΕΓΗ  ΝΟCΚΗ   †Μ
                            Κ[ύρι]ε βοήθ[ει] τοὺς | δούλου[ς] σου | ὧν [τὰ ὀ]νόμα[τα] | ...αθ [κύρι]ε γι | νώσκεις |  †Μ -->


         <ab>
             <lb n="1"/><w lemma="κύριος"><expan><abbr>κ</abbr><ex>ύρι</ex><abbr>ε</abbr></expan></w> <w lemma="βοηθέω"><expan><abbr>βοήθ</abbr><ex>ει</ex></expan></w> <w lemma="ὁ">τ<hi rend="ligature">οὺ</hi>ς</w>
             <lb n="2"/><w lemma="δοῦλος">δ<hi rend="ligature">ού</hi>λ<hi rend="ligature">ου</hi><supplied reason="subaudible">ς</supplied></w> <w lemma="σός">σ<hi rend="ligature">ου</hi></w>
             <lb n="3"/><w lemma="ὅς"><choice><reg>ὧ</reg><orig>ο</orig></choice>ν</w> <w lemma="ὁ">τὰ</w> <w lemma="ὄνομα"><supplied reason="lost">ὀ</supplied>νόμα<supplied reason="lost">τα</supplied></w>
             <lb n="4"/><unclear>...αθ</unclear> <w lemma="κύριος"><expan><supplied reason="lost"><abbr>κ</abbr><ex>ύρι</ex></supplied><abbr>ε</abbr></expan></w> <w lemma="γιγνώσκω">γ<choice><reg>ι</reg><orig>η</orig></choice>
             <lb n="5" break="no"/>ν<choice><reg>ώ</reg><orig>ο</orig></choice>σ<supplied reason="omitted">κ</supplied><choice><reg>ει</reg><orig>η</orig></choice>ς</w>
             <lb n="6"/><g type="cross">&#10013;</g> <unclear>Μ</unclear>
          </ab>


            </div>

            <div type="translation">
                <p xml:lang="ka">უფალო, შეეწიე მონათა შენთა, რომელთა სახელებია... უფალო შენ უწყი (ყოველი?)</p>
            </div>

           <div type="apparatus" xml:space="preserve"/>                                                                                                                                                          <!-- კრიტიკული აპარატი -->
    

            <div type="commentary">
                <p xml:lang="ka">დათარიღების საფუძველია ასოთა მოხაზულობა (კუთხეებში ჩაღრმავებები, ნაკლებ მომრგვალებული σ და ε, აბსოლუტურად მრგვალი ο, α ჩატეხილი შუა ხაზით, μ გრძელი
                    შუა ხაზით, სისტემატიურად ლიგატურა ου-ს ხმარება) და ენობრივი მონაცემები (შემოკლებანი, იტაციზმი (γηνοσκης), ο და ω-ს აღრევა (ον? და γηνοσκης), ორი
                    მეზობელი σ-დან ერთის ამოვარდნა). ასოთა მოხაზულობის თვალსაზრისით მას უჭირავს საშუალო ადგილი ვაშნარისა და ახალი ათონის ბერძნულ წარწერებს შორის.
                    არის საინტერესო შემოკლება: βοηθ. ატენის ტაძრის ბერძნული წარწერის შესახებ ლიტერატურაში არის ასეთი ცნობა: Dubois de Montpéreux, Voyage... v. III, p.214-215 (1839) წერს: "Une inscription
                grecque porte une date, cette date est exprimée par un M, mille, qui est a peu près celle de la mort de Bagrat II:, Муравьев; Грузия и Армения, III,  105
                ფასადის შესახებ წერს: "... здесь имеются надписи на гречкском и армянском языках"; Бакрадзе, Кавказ...  37 ემოწმება ამ ცნობას. უფრო დაწვრილებით წერს: Brosset,
                Rspports, IV, 24: J'ai copié restes d'une inscription grecque dont M Dubois avait fait une copie toute semblable à la mienne: ΚΕ Β ΗΘΤΟΥC | Δ... ΟΥCΟΝ |
                ...ΟΥΝΜΑ | ΑΘ ΚΕΓΗ | ΝΟCΚΗC | +Ν. პომიალოვსკის (Сборник греческихъ и латинскихъ надписей,  59-60) მოჰყავს ყველა ეს ცნობა და უმატებს (უშუალოდ ბროსეს ცნობას):
                "Вероятно это таже надпись, которую имел в виду Дюбуа... В ней можно разорвать; κ(ύρι)ε, β[ο]ήθ[ει] τους δ[ούλ]ους σου [ὧ]ν?... ὀν[ό]μα[τ]α?... κ(ύρι)ε
                γινώσκεις"... წარწერის I სტრიქონზე ადგილია, მაგრამ არ ჩანს, რომ ასო ყოფილიყოს; II სტრიქონზე საკმარისად დიდი ადგილია, მაგრამ მოჩანს მხოლოდ მკრთალად დაზიანებული ΟΥΛ;
                    III სტრიქონზე დიდი ადგილი სულ ამონგრეულია; IV სტრიქონზე შესაძლებელია იყო ერთი მოკლე სახელი (მონათაგან - ერთისა).</p>
            </div>

         </body>
    </text>
</TEI>
