<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:space="preserve">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title xml:lang="ka">ძალისის მოზაიკური იატაკი ბერძნული წარწერებით</title>
                <editor xml:lang="ka">თინათინ ყაუხჩიშვილი</editor>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <authority xml:lang="ka">ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი</authority>
                <authority xml:lang="en">Ilia State University, Institute of Linguistic Studies</authority>
                 <idno type="filename">ECG321</idno>
                <availability>
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/">
                       დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc>
                    <msIdentifier>
                        <collection>
                           ძალისი
                        </collection>
                    </msIdentifier>                    
                    <msContents>
                        <summary>
                            <seg xml:lang="ka">საამშენებლო</seg>
                            <seg xml:lang="en">Building</seg>
                        </summary>
                    </msContents> 
                    <physDesc>
                        <objectDesc>
                            <supportDesc>
                                <support>                             
                                   <material xml:lang="ka" ref="http://www.eagle-network.eu/voc/material/lod/134">მოზაიკა</material>
                                   <objectType xml:lang="ka" ref="http://www.eagle-network.eu/voc/objtyp/lod/190">იატაკი</objectType></support></supportDesc>
                                <layoutDesc>
                                    <layout>
                                        <seg xml:lang="ka">მოზაიკით დაფარულ ტრიკლინიუმის იატაკზე არის სხვადასხვა გამოსახულებები შესაბამისი ბერძნული წარწერებით. 
                                        მოზაიკური იატაკის ცენტრალურ ნაწილში გამოყვანილია ორსტრიქონიანი ბერძნული ასომთავრული წარწერა. 
                                        დანარჩენი წარწერები უფრო მიმობნეულადაა მთელ მოზაიკურ იატაკზე (მოსახსენებელი წარწერის ირგვლივ) წარმოდგენილი.  
                                        ტეპიდარიუმმში შემორჩენილია ორსტრიქონიანი წარწერა.</seg>
                                      <dimensions unit="cm"/>
                                        
                                    </layout>
                                </layoutDesc>
                        </objectDesc>                        
                        <handDesc>
                            <handNote>
                                <seg xml:lang="ka">ცენტრალურ ნაწილში გამოყვანილი წარწერის ასოები ორსავე სტრიქონში ერთი სიმაღლისაა.
                                ტრიკლინიუმის დარჩენილი წარწერები იმავე ხელითაა შესრულებული, მაგრამ უფრო მსხვილი ასოებით.
                                ტეპიდარიუმში შემორჩენილია ორსტრიქონიანი ვრცელი ბერძნული მთავრული წარწერის ფრაგმენტები. ამ ფრაგმენტებს ზემოთ და ქვემოთ ჩარჩოს ხაზები აქვთ შემორჩენილი.
                                ასოთა მოხაზულობა ისეთიავეა, როგორც სხვა წარწერებში, მაგრამ საერთო შთაბეჭდილების მიხედვით ეს უფრო წვრილი და მომაღლო ასოებით ყოფილა შესრულებული. 
                                ასოების კუთხეებიც მეტად არის გამოკვეთილი.
                                წარწერები შესრულებულია გამართული, წიგნიერი ბერძნულით.</seg>
                                <height unit="cm" precision="medium"/>
                      
                                  </handNote>
                        </handDesc>
                        <decoDesc>
                            <decoNote/>
                        </decoDesc>
                    </physDesc>
                    <history>
                            <origin>
                                <origPlace>
                                    <seg xml:lang="ka">ძალისა</seg>
                                    <seg xml:lang="en">Dzalisa</seg>
                                </origPlace>
                                <origDate notBefore="0001" notAfter="0200" precision="medium" evidence="lettering" datingMethod="#julian">I-II</origDate>
                                   </origin>
                            <provenance type="found" when="1973">
                                <placeName type ="ancientFindspot" ref="https://pleiades.stoa.org/places/863924">
                                    <seg xml:lang="ka">ძალისა</seg>
                                    <seg xml:lang="en">Dzalisa</seg>
                                </placeName> 
                                <rs type="circumstances"><seg xml:lang="ka">1973-76 წლებში არქეოლოგიური გათხრების შედეგაც სოფ. ძალისში (კლავდიოს პტოლემაიოსის ძალისა) აღმოჩნდა ანტიკური ნაქალაქარი და 
                                მოზაიკიანი იატაკი.</seg></rs>
                                <rs type="context"/>
                                <rs type="monuList"/>
                            </provenance>                         
                            <provenance type="observed">
                            <placeName type="modernSpot">
                                <seg xml:lang="ka">ძალისა</seg>
                                    <seg xml:lang="en">Dzalisa</seg>
                            </placeName>
                            <idno></idno>
                        </provenance>
                    </history>                   
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc><encodingDesc>
    <listPrefixDef>
        <prefixDef matchPattern="(.+)" replacementPattern="../authority/bibliography.xml#$1" ident="bib"/>
    </listPrefixDef>
</encodingDesc>
    </teiHeader>
    <facsimile>
        <surface>
            <graphic url="ecg321_1.jpg">
                <desc xml:lang="ka">ძალისის მოზაიკური იატაკი, 1973 (I)</desc>
                <desc xml:lang="en">Dzalisi mosaic floor, 1973 (I)</desc>
            </graphic>
            <graphic url="ecg321_2.jpg">
                <desc xml:lang="ka">ძალისის მოზაიკური იატაკი, 1973 (II)</desc>
                <desc xml:lang="en">Dzalisi mosaic floor, 1973 (II)</desc>
            </graphic>
            <graphic url="ecg321_3.jpg">
                <desc xml:lang="ka">ძალისის მოზაიკური იატაკი, 1973 (III)</desc>
                <desc xml:lang="en">Dzalisi mosaic floor, 1973 (III)</desc>
            </graphic>
        </surface>
    </facsimile>
    <text>
        <body>
             <div type="bibliography">
                
                    <p><bibl n="1"><ptr target="#b130"/> თინათინ ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი, <citedRange> 214-215</citedRange></bibl></p>
                
            </div>
            
            <div type="edition" xml:lang="grc" xml:space="preserve">
                
                        <!--μνήσθη (μνησθῇ) Πρεῖσκος 
                            ὁ ταῦτα ποιήσας

                            Διόνυσος
                            Ἀριάδνη
                            Ἀγ[λαΐα] Χάρις

                            a) Θ...Φ
                                ....
                            b) ΛΑΙΔΑΤ•
                                ΠΡΕΙC
                            c) ΝΚ•ΡΙΝ 
                                Λαΐδας (Λαΐδατ[ος]) Πρεῖσ[κος]



                                                                         -->
        
         <ab>
             <lb n="1"/><w lemma="μιμνῄσκω">μνήσθη</w> <persName type="local" key="პრისკოსი (Πρεῖσκος)"><name nymRef="Πρεῖσκος">Πρεῖσκος</name></persName>
             <lb n="2"/><w lemma="ὁ">ὁ</w> <w lemma="οὗτος">ταῦτα</w> <w lemma="ποιέω">ποιήσας</w>
       
              <persName type="divine" key="დიონისე (Διόνυσος)"><name nymRef="Διόνυσος">Διόνυσος</name></persName>
               <persName type="divine" key="არიადნე (Ἀριάδνη)"><name nymRef="Ἀριάδνη">Ἀριάδνη</name></persName>
               <persName type="divine" key="აგლია (Ἀριάδνη)"><name nymRef="Ἀγλαΐα">Ἀγ<supplied reason="subaudible">λαΐα</supplied></name> <w lemma="χάρις">Χάρις</w></persName>
        
               
                        <lb n="1"/><persName type="local" key="ლადიასი (Λαΐδας)"><name nymRef="Λαΐδας">Λαΐδατ<supplied reason="subaudible">ος</supplied></name></persName> 
                        <lb n="2"/><persName type="local" key="პრისკოსი (Πρεῖσκος)"><name nymRef="Πρεῖσκος">Πρεῖσ<supplied reason="subaudible">κος</supplied></name></persName>
           </ab>
        </div>
         
                
            <div type="translation">
                <p xml:lang="ka">მოხსენიებულ იქნას პრისკოსი, ამის გამკეთებელი 
                    დიონისე
                    არიადნე
                    აგლაია ქარიტი
                    ლაიდასი პრისკოსი</p>
                </div>
            
           <div type="commentary">
                <p xml:lang="ka">1973-76 წლების არქეოლოგიური გათხრების შედეგად სოფ. ძალისში (კლავდიოს პტოლემაიოსის ძალისა) აღმოჩნდა ანტიკური ნაქალაქარი, რომლის ნაგებობათა რთული კომპლექსის 
                ტრიკლინიუმის იატაკი დაფარულია მოზაიკით.
                მოზაიკური იატაკის ცენტრალურ ნაწილში პირით დარბაზში მყოფთა მიმართ, ოთხკუთხოვან ჩარჩოში გამოყვანილია ბერძნული მოსახსენიებელი წარწერა, მასში მოხსენიებულია ვინმე 
               პრისკოსი. ვინაა პრისკოსი, ამას დაბეჯითებით ვერ ვიტყვით, მაგრამ რადგან წარწერა ასე საგულდაგულოდ და გამოსაჩენ ადგილას არის გაკეთებული, საფიქრებელია, რომ ის არის 
               სახსრის გამღები და ინიციატორი ამ საქმის (მოზაიკის დაგების), შესაძლოა, სულაც პატრონი ამ სასახლის.
               ტრიკლინიუმის დანარჩენი წარწერები შესაბამის გამოსახულებებთანაა დაკავშირებული. როგორც ჩანს, სამი ქარიტი (აგლაია, ევფროსიე, თალეია) იყო გამოსახული როგორც დიონისეს მხლებლები. დანარჩენი ორი ქარიტის წარწერა აღარ ჩანს. არ ჩანს სხვა 
               გამოსახულებების (დიონისეს მხლებლების - პანის, მენადების) წარწერები. საფიქრებელია, რომ ისინიც იყო.
               ტეპიდარიუმში შემორჩენილია ორსტრიქონიანი წარწერა. წარწერაში სავარაუდოდ იკითხება ორი საკუთარი სახელი Λαΐδας და Πρεῖσκος. შესაძლოა ამ წარწერაში იყო რამდენიმე პირი 
               დასახელებული, რომელთაც პრისკოსის განკარგულებით გარკვეული სამუშაო ჩაატარეს.
               დათარიღება ხდება პალეოგრაფიული მონაცემების (მრგვალი C, Ε, Ο, Θ; ბუნჩატეხილი Α; კუთხეების გამოყოფა წარწერებში) მიხედვით.
               ხელოვნებათმცოდნეთა აზრით, მოზაიკა, რომელზედაც წარწერებია გამოყვანილი, III ს-ით თარიღდება (შესაბამისად, ძალისის მოზაიკის ბერძნული წარწერები III ს-ისაა).</p>
              </div>

        </body>
    </text>
</TEI>





