<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:space="preserve">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title xml:lang="ka">ნოქალაქევის წარწერა</title>
                <editor xml:lang="ka">თინათინ ყაუხჩიშვილი</editor>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <authority xml:lang="ka">ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი</authority>
                <authority xml:lang="en">Ilia State University, Institute of Linguistic Studies</authority>
                 <idno type="filename">ECG326</idno>
                <availability>
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/">
                       დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc type="fragmentary">
                    <msIdentifier>
                        <collection>
                           ნოქალაქევი
                        </collection>
                    </msIdentifier>                   
                    <msContents>
                        <summary>
                            <seg xml:lang="ka">შეწირვითი</seg>
                            <seg xml:lang="en"/>
                        </summary>
                    </msContents>   
                    <physDesc>
                        <objectDesc>
                            <supportDesc>
                                <support>                             
                                   <material xml:lang="ka" ref="http://www.eagle-network.eu/voc/material/lod/2">ქვა</material>
                                   <objectType xml:lang="ka">პრიზმა</objectType>
                                </support>
                            </supportDesc>
                                <layoutDesc>
                                    <layout>
                                        <seg xml:lang="ka">პრიზმის ფორმის კარგად დამუშავებული ქვის ფრაგმენტზე, რაც ჯვრის მარცხენა მხარეს უნდა წარმოადგენდეს, ამოყვანილია 
                                        ორსტრიქონიანი ბერძნული წარწერა, რომელიც, როგორც ჩანს, გრძელდებოდა ჯვრის მარცხენა ნაწილზედაც.</seg>                            
                                      <dimensions unit="cm">
                                        <width></width>
                                        <height></height>
                                        <depth></depth></dimensions>
                                    </layout>
                                </layoutDesc>
                        </objectDesc>                        
                        <handDesc>
                            <handNote>
                                <seg xml:lang="ka">ნოქალაქევის ბერძნული წარწერის ფრაგმენტის ასოები (C, Μ, Τ, Ε) - მაღალი და კუთხოვანია.</seg>
                                <height unit="cm" precision="medium"></height>
                                <width unit="cm" precision="medium"></width>
                                  </handNote>
                        </handDesc>
                    </physDesc>
                    <history>
                            <origin>
                                <origPlace><seg xml:lang="ka">ნოქალაქევი</seg></origPlace>
                                <origDate notBefore="0201" notAfter="0400" evidence="lettering" datingMethod="#julian">III-IV</origDate>
                                </origin>
                            <provenance type="found" when="2002">
                                <placeName type ="ancientFindspot" ref="https://pleiades.stoa.org/places/857041"><seg xml:lang="ka">ნოქალაქევი</seg></placeName> 
                                <rs type="circumstances"><seg xml:lang="ka">ნივთი აღმოჩენილია 2002 წლის ისვლისში ნოქალაქევში სამხრეთის ტერასის გათხრისას სხვადასხვა დროის ექსპონატებთან ერთად.</seg></rs>
                                <rs type="context"/>
                                <rs type="monuList"/>
                            </provenance> 
                           <provenance type="observed">
                            <placeName type="modernSpot"/>
                            <idno></idno>
                        </provenance>
                    </history>                   
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc><encodingDesc>
    <listPrefixDef>
        <prefixDef matchPattern="(.+)" replacementPattern="../authority/bibliography.xml#$1" ident="bib"/>
    </listPrefixDef>
</encodingDesc>
    </teiHeader>
    <facsimile>
        <surface>
            <graphic url="ecg326.jpg">
                <desc xml:lang="ka">ქვის ფრაგმენტი ნოქალაქევიდან, 2002</desc>
                <desc xml:lang="en">Stone fragment, Nokalakevi, 2002</desc>
            </graphic>
        </surface>
    </facsimile>
    <text>
        <body>
             <div type="bibliography">
                
                    <p><bibl n="1"><ptr target="#b130"/> თინათინ ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი, <citedRange> 370</citedRange></bibl></p>
                
            </div>
            
            <div type="edition" xml:lang="grc" xml:space="preserve">
                
                        <!--C(?ΑΓ)ΑΥΡ. ΕΤΙ (?Μ ან Ν)|| Δ<>Υ
                            Αὐρ[ήλιος] ἐτίμ[ησε]... δού[λου] ან δούλῳ ან δοῦλος
           -->
                     

         <ab>
             <lb n="1"/><unclear>C</unclear> <persName type="local" key="აურელიოსი"><name nymRef="Αὐρήλιος"><expan><abbr>Αὐρ</abbr><ex>ήλιος</ex></expan></name></persName> <w lemma="τιμάω">ἐτίμ<supplied reason="subaudible">ησε</supplied></w> <unclear>...</unclear> <w lemma="δοῦλος">δού<supplied reason="omitted">λου</supplied></w>
            </ab>    
             
         
            </div>
                
            <div type="translation">
                <p xml:lang="ka">... ავრელიოსმა პატივისცა (მოაგო) მონასა (ღმრთისასა).</p>
            </div>
            
           <div type="apparatus" xml:space="preserve"/>                                                                                                                                                          <!-- კრიტიკული აპარატი -->
              
           
           
            <div type="commentary">
                <p xml:lang="ka">წარწერის მთლიანად აღდგენა არ ხერდხება. შეიძლება გამოითქვას, ვარაუდი, რომ ავრელიოსმა ვიღაცას მიაგო, შესწირა, პატივისცა და ეს ვირაცა არის δοῦλος τοῦ θεοῦ (მონა ღმრთისა). არც ის არის გამორიცხული, რომ ეს 
                „მონა ღმერთისა“ თვით ავრელიოსია. ΑΥΡ. შემოკლებული ფორმაა რომაული სახელის Aurelius. სახელი მთლიანი ფორმით გვხვდება I საუკუნის ბერძენ ავტორებთან (მემნონი, პლუტარქე, 
                აპიანე, დიონ კასიუსი). სახელი შემოკლებული სახით დადასტურებულია III ს-ის წარწერაში ოლიმპიიდან (M. Guarducci, Epigrafia greca, IV, Roma, 180, fig. 48); მცხეთის ეპიტაფიაში 
                IV ს. (თ. ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი, 2009,  256-57); მცხეთის სამშენებლო წარწერაში, რაც ასევე IV ს-ისაა (თ. ყაუხჩიშვილი, საქართველოს 
                ბერძნული წარწერების კორპუსი, 2009,  230). ნოქალაქევის ბერძნული წარწერის ასოების მსგავსი მოხაზულობების ასოები გვხვდება ძვ.წ. IV-III სს-შიც და შემდეგაც, ახ.წ. VIს-ში. ნოქალაქევის წარწერის დასათარიღებლად სხვა 
               მონაცემებზე მეტად გამოდგება ο (რომბისებური). სხვადასხვა წარწერებში რომბისებური ο-ს გარდა გვხვდება რომბისებური θ-ც. ნოქალაქევის წარწერაში θ საერთოდ არაა, ასეთი რომბისებური 
               ο გვხვდება შემდეგ წარწერებში: III ს. ოლვიის წარწერაში (Надписи Ольвии (1917-65)б Л-дю 1968 №48б 166), IV-III სს. ჩრდილოეთ საბერძნეთში (M. Guarducci Epigrafica greca, IV, 
               356. fig. 102 (262-63 წწ.), 361, fig. 103 (IV ს-ის დასაწყისი), IV ს-ის მცხეთის მოგვთა უბანზე მოპოვებულ წარწერაში (თ. ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი, 
               2009,  230), რომაული ხანის წარწერაში ამისოდან (Studia Pontica, Bruxelles, 1910, ed. J. G. C. Anderson, Fr. Cumont, H. Gregoire, 14), 282-83 წწ-ის წარწერაში ნეოკლავდიოპოლისიდან 
               (Studia Pontica, Bruxelles, 1910, 86, №67) და სხვ. ამგვარი ο გამოყვანილია ფიჭვნარის გრაფიტოზედაც, რაც დათარიღებულია ძვ.წ. IV ს-ით (მ. ნასიძე, ბერძნული გრაფიტო საქართველოში, თბ., 
               2002,  35 №29.  39, №40). ნოქალაქევის ბერძნული წარწერის ფრაგმენტის დათარიღება ხდება პალეოგრაფიული ნიშნებისა და სავარაუდო აღდგენილი შინაარსის მიხედვით.</p>
                </div>
        </body>
    </text>
</TEI>


