<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:space="preserve">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title xml:lang="ka">კირქვის ოთხკუთხა ბერძნულწარწერიანი სტელა</title>
                <editor xml:lang="ka">თინათინ ყაუხჩიშვილი</editor>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <authority xml:lang="ka">ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი</authority>
                <authority xml:lang="en">Ilia State University, Institute of Linguistic Studies</authority>
                 <idno type="filename">ECG333</idno>
                <availability>
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/">
                       დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc>
                    <msIdentifier>
                        <collection>
                           სოხუმი
                        </collection>
                    </msIdentifier>                   
                    <msContents>
                        <summary>
                            <seg xml:lang="ka">ეპიტაფია</seg>
                            <seg xml:lang="en">Epitaph</seg>
                        </summary>
                    </msContents>  
                    <physDesc>
                        <objectDesc>
                            <supportDesc>
                                <support>                             
                                   <material xml:lang="ka" ref="http://www.eagle-network.eu/voc/material/lod/66">კირქვა ?</material>
                                   <objectType xml:lang="ka" ref="http://www.eagle-network.eu/voc/objtyp/lod/91">საფლავის სტელა</objectType></support></supportDesc>
                                <layoutDesc>
                                    <layout writtenLines="9">
                                        <seg xml:lang="ka">სტელაზე გამოყვანილია 9 სტრიქონიანი ბერძნული წარწერა. იგი ძირითადად კარგად იკითხება (დაზიანებულია თავში I-II სტრიქონები, ბოლოს – VIII-IX სტრიქონები, 
                                რომლებიც შეძლებისდაგვარად აღდგენილია). </seg> 
                                      <dimensions unit="cm">
                                        </dimensions>
                                    </layout>
                                </layoutDesc>
                        </objectDesc>                        
                        <handDesc>
                            <handNote>
                                <seg xml:lang="ka">წარწერა მაინცდამაინც საგანგებოდ გამოყვანილი ასოებით არ არის შესრულებული. ძირითადად ასოები მსხვილია. მაგ., ο და θ თითქმის მრგვალია. ε–ს სამივე 
                                ჰორიზონტალური ხაზი ტოლი აქვს. ასევეა σ–ც, α, δ და λ ერთი ტიპისაა. ν – ფართოა. გამორჩეულია ω, რომელიც გვხვდება სამჯერ და სამივეჯერ ერთნაირია – 
                                ვერტიკალური ხაზები შედარებით დაბალია, ერთმანეთისგან დაშორებული, ხოლო მათი შემაერთებელი ქვედა ხაზი შუაში ჩატეხილი, ოდნავ ამოწეული და ასევე 
                                დაბალი. ასევე გამორჩეულია κ (გვხვდება ორჯერ), რომლის მარჯვენა მხარე სამკუთხედია, ფართოდ გაშლილი გრძელი ხაზებით. ρ არ გამოირჩევა თავისი 
                                მოხაზულობით. მთლიანად მოხაზულობით მსგავსი წარწერა არ გვხვდება აქამდე გამოქვეყნებულ წარწერებში. ამდაგვარი ასოები (განსაკუთრებით ω–ს მოხაზულობა) 
                                გვაქვს შემდეგ ძეგლებში; C, Ε, Ν, Ρ ბევრ წარწერაშია ასეთი მოხაზულობის II ს–დან და შემდეგაც, VI ს–შიც.</seg>
                                <height unit="cm" precision="medium"></height>
                              
                                  </handNote>
                        </handDesc>
                        <decoDesc>
                            <decoNote/>
                        </decoDesc>
                    </physDesc>
                    <history>
                            <origin>
                                <origPlace>
                                    <seg xml:lang="ka">სოხუმი</seg>
                                    <seg xml:lang="en">Sokhumi</seg>
                                </origPlace>
                                <origDate notBefore="0301" notAfter="0500" precision="medium" evidence="lettering" datingMethod="#julian">IV-V</origDate>
                                <seg xml:lang="ka">წარწერის საერთო სტილის, ასოთა მოხაზულობისა და ენობრივი მონაცემების საფუძველზე 
                                    სოხუმის წარწერა უნდა დათარიღდეს IV-V სს–ით AD. მარმარილოს ფილაზე ხერსონესიდან, რაც დათარიღებულია III ს–ით, გვაქვს ω ასეთი მოხაზულობის: W, სხვა ასოები არ გამოირჩევა, გარდა α და λ–სი, რომელთაც 
                                ზემოთკენ აქვთ აშვერილი მარჯვენა ხაზები. საფლავის წარწერა ამისოდან, დათარიღებული ზოგადად რომაული ხანით. ასეთია W, E (არის ორი ლიგატურაც: KC და AN). 
                                ამისოდანვე – W, C, E, A (თარიღი მოცემულია არაა); ამისოდანვეა ფოთლით დაბოლოებული წარწერა, რაც გვიანრომაულ, ადრექრისტიანულ ხანებში გვხვდება, სადაც 
                                წერია W, E. ნეოკლაუდიოპოლისიდან არის ორი თარიღიანი წარწერა, სადაც W და სოხუმის წარწერის სხვა ასოთა მსგავსი ასოებია – ერთი 193–4 წწ. და მეორე 282–83 წწ. 
                                ამასიის წარწერაში W და Α მსგავსი მოხაზულობისაა, თარიღი ზოგადადაა მოცემული – იმპერიის ეპოქის. საბერძნეთიდან გვაქვს 262–63 წწ. წარწერა, სადაც A, E, C–ს 
                                გვერდით არის W, სიცილიიდან საფლავის წარწერაში არის W (მსგავსია Κ, Α, Ν, Ε), დათარიღებულია წარწერა IV ს–ით. იტალიიდან IV-V სს. წარწერაში აღსანიშნავია 
                                ΑΥΡ (ავრელიუსისათვის) და Κ ასეთი მოხაზულობისაა, სირაკუზის ეპიტაფიაში, რაც IV-V სს–ით თარიღდება, მრგვალი, მსხვილი ასოებია, ასეთია Ο, მსგავსია Κ–ც.</seg>
                                    </origin>
                            <provenance type="found" when="1991">
                                <placeName type ="ancientFindspot" ref="https://pleiades.stoa.org/places/857107">
                                    <seg xml:lang="ka">სოხუმი</seg>
                                    <seg xml:lang="en">Sokhumi</seg>
                                </placeName> 
                                <rs type="circumstances"><seg xml:lang="ka">სტელა აღმოჩენილია სოხუმის ძველი ციხის ტერიტორიაზე არქეოლოგიური გათხრების შედეგად. არქეოლოგმა მ. გუმბამ გათხარა ნაგებობა (ეკლესია?), 
                                რომლის სამხრეთ–აღმოსავლეთ მონაკვეთში ჩაშენებული იყო კირქვის (?) ოთხკუთხა სტელა.</seg></rs>
                                <rs type="context"/>
                                <rs type="monuList"/>
                            </provenance>                       
                            <provenance type="observed">
                            <placeName type="modernSpot"></placeName>
                            <idno></idno>
                        </provenance>
                    </history>                   
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc><encodingDesc>
    <listPrefixDef>
        <prefixDef matchPattern="(.+)" replacementPattern="../authority/bibliography.xml#$1" ident="bib"/>
    </listPrefixDef>
</encodingDesc>
    </teiHeader>
    <facsimile>
        <surface>
            <graphic url="ecg333.jpg">
                <desc xml:lang="ka">სოხუმის საფლავის სტელა, 1991</desc>
                <desc xml:lang="en">Grave stele, Sukhumi, 1991</desc>
            </graphic>
        </surface>
    </facsimile>
    <text>
        <body>
             <div type="bibliography">
                
                    <p><bibl n="1"><ptr target="#b130"/> თინათინ ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი, <citedRange> 372–374</citedRange></bibl></p>
                
            </div>
            
            <div type="edition" xml:lang="grc" xml:space="preserve">
                
                        <!-- Χ[ριστὸ]ς πολλά[κις]
                            κρείων ἐνθ[ά]
                            δε κατάκει
                            ται Ὀρέστη[ς]
                            στρατιώτ[ης]
                            λε[γ]εων[ά]
                            ρις θαρ[αλ]
                            αρις ἀνέγ[νων] / ἀνέγ[νωοσα]
                            μολεῖ[ν] / μέλει
                                                                     -->

         <ab>
             <lb n="1"/><expan><abbr>Χ</abbr><ex>ριστό</ex><abbr>ς</abbr></expan> <w lemma="πολλάκις">πολλά<supplied reason="lost">κις</supplied></w>
             <lb n="2"/><w lemma="κρείων">κρ<choice><reg>εί</reg><orig>ι</orig></choice>ων</w> <w lemma="ἐνθάδε">ἐνθ<supplied reason="lost">ά</supplied>
             <lb n="3" break="no"/>δε</w> <w lemma="κατάκειμαι">κατάκ<choice><reg>ει</reg><orig>ι</orig></choice>
             <lb n="4" break="no"/>ται</w> <persName type="local" key="ორესტე (Ὀρέστης)"><name nymRef="Ὀρέστης">Ὀρέστη<supplied reason="lost">ς</supplied></name></persName>
             <lb n="5"/><roleName nymRef="στρατιώτης"><w lemma="στρατιώτης">στρατιώτ<supplied reason="lost">ης</supplied></w></roleName>
             <lb n="6"/><roleName nymRef="λεγεωνάρις"><w lemma="λεγεωνάρις">λε<supplied reason="lost">γ</supplied>εων<supplied reason="lost">ά</supplied>
             <lb n="7" break="no"/>ρις</w></roleName> <w lemma="θαρραλέος">θαρ<supplied reason="lost">αλ</supplied></w>
             <lb n="8"/><del rend="erasure">αρις</del> <w lemma="ἀναγιγνώσκω">ἀνέγ<supplied reason="lost">νων</supplied></w>
             <lb n="9"/><w lemma="βλώσκω">μολεῖ<supplied reason="lost">ν</supplied></w>
            </ab>    
             
         
            </div>
                
            <div type="translation">
                <p xml:lang="ka">ქრისტე მრავლისშემძლე (ყოველთა მეუფე ?). აქ განისვენებს ორესტე ჯარისკაცი ლეგიონერი მამაცი (?) გარწმუნებთ (ან – გთხოვთ) მოხვიდეთ (ან – იზრუნოთ) (იგულისხმება – 
                საფლავთან მოხვიდეთ, საფლავზე იზრუნოთ).</p>
            </div>
            
         <!-- <div type="apparatus" xml:space="preserve"/>                                                                                                 
              
              <p><app loc="8"><lem>ἀνέγνων</lem>
              <rdg resp="თ. ყაუხჩიშვილი">ἀνέγνωοσα</rdg>
              
              <p><app loc="9"><lem>μολεῖν</lem>
              <rdg resp="თ. ყაუხჩიშვილი">μέλει</rdg>
              
            </div> -->  
           
            <div type="commentary">
                <p xml:lang="ka">ენობრივი თვალსაზრისით სოხუმის წარწერაში აღსანიშნავია: დიფთონგების მონოფთონგიზაცია: ει–ι (κρείων||κρίων; κατάκειται||κατακιτε). –ιος დაბოლოება იძლევა ις–ს 
                (λεγεωνάρις=λεγεωνάριος–ს, ან λεγιονάρις).</p>
            </div>
          </body>
    </text>
</TEI>



