<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:space="preserve">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title xml:lang="ka">ღვთისმშობლის ხატი დოლიდან</title>
                <editor xml:lang="ka">თინათინ ყაუხჩიშვილი</editor>
                <editor>И. Помяловский</editor>
                <editor>Д. З. Бакрадзе</editor>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <authority xml:lang="ka">ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი</authority>
                <authority xml:lang="en">Ilia State University, Institute of Linguistic Studies</authority>
                 <idno type="filename">ECG419</idno>
                <availability>
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/">
                       დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc>
                    <msIdentifier>
                        <collection>დოლი</collection>
                    </msIdentifier>
                    <msContents>
                        <summary>
                            <seg xml:lang="ka">მოსახსენებელი</seg>
                            <seg xml:lang="en"/>
                        </summary>
                    </msContents>
                    <physDesc>
                        <objectDesc>
                            <supportDesc>
                                <support>
                                   <material xml:lang="ka" ref="https://www.eagle-network.eu/voc/material/lod/115">ვერცხლი</material>
                                   <objectType xml:lang="ka" ref="https://www.eagle-network.eu/voc/objtyp/lod/123">ხატი</objectType></support></supportDesc>
                                <layoutDesc>
                                    <layout>
                                       <seg xml:lang="ka">ვერცხლის დაუფარავ ქართულწარწერებიან ჩარჩოში ჩასმულია ვერცხლის ოქროთი დაფერილი ნაჭედი, თვლებით შემკული ხატი, რომელიც ძალიან არის
                                       დაზიანებული. ხატზე შერჩენილია ბერძნული მთავრული წარწერები, ხატის მარცხნივ ზემოთა კუთხეში; მარჯვნივ ზემოთა კუთხეში; ცენტრალურ ადგილას - მარიამი ყრმით (გამოსახულებების
                              კონტურებია მხოლოდ, შარავანდი თვლებით და მინანქრებით) შესაბამისი წარწერით, მარიამის თავის გასწვრივ ორ სტრიქონად არის წარწერა, რომლის სიგანეა 12 სმ.</seg>
                                    <dimensions unit="cm">
                                        <width>43</width>
                                        <height>52</height>
                                        <depth></depth></dimensions>
                                    </layout>
                                </layoutDesc>
                        </objectDesc>
                        <handDesc>
                            <handNote>
                             <seg xml:lang="ka">მარიამის თავის გასწვრივ გამოყვანილი წარწერის ასოების სიმაღლეა 1,9-2 სმ.
                             წარწერებს ახასიათებს: დიაკრიტიკული ნიშნები, ლიგატურები, სიტყვათშემოკლებები, ο||ω, იტაციზმი.</seg>
                                <height unit="cm" precision="medium"></height>
                                <width unit="cm" precision="medium"></width>
                                  </handNote>
                        </handDesc>
                        <decoDesc>
                            <decoNote></decoNote>
                        </decoDesc>
                    </physDesc>
                    <history>
                            <origin>
                                <origPlace>
                                    <seg xml:lang="ka">დოლი, სვანეთი</seg>
                                    <seg xml:lang="en">Doli, Svaneti</seg>
                                </origPlace>
                                <origDate notBefore-custom="1001" notAfter-custom="1100" precision="medium"
                                    evidence="lettering" datingMethod="#julian">XI</origDate>
                              </origin>
                            <provenance type="found">
                                <placeName type ="ancientFindspot">
                              
                                </placeName>
                                <rs type="circumstances"></rs>
                                <rs type="context"/>
                                <rs type="monuList"/>
                            </provenance>
                            <provenance type="observed">
                            <placeName type="modernSpot"><seg xml:lang="ka">დოლი, სვანეთი</seg>
                                    <seg xml:lang="en">Doli, Svaneti</seg></placeName>
                            <idno></idno>
                        </provenance>
                    </history>
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc><encodingDesc>
    <listPrefixDef>
        <prefixDef matchPattern="(.+)" replacementPattern="../authority/bibliography.xml#$1" ident="bib"/>
    </listPrefixDef>
</encodingDesc>
    </teiHeader>
    <facsimile>
        <surface>
            <graphic url="ecg419.jpg">
                <desc xml:lang="ka">ვერცხლის ხატი დოლიდან</desc>
                <desc xml:lang="en">Silver cross from Doli</desc>
            </graphic>
        </surface>
    </facsimile>
    <text>
        <body>
             <div type="bibliography">

                    <p><bibl n="1"><ptr target="#b130"/> თინათინ ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი, <citedRange> 91</citedRange></bibl></p>
                    <p><bibl n="2"><ptr target="#b80"/> თინათინ ყაუხჩიშვილი, ბერძნული წარწერები საქართველოში, <citedRange> 48-49</citedRange></bibl></p>
                    <p><bibl n="3"><ptr target="#b180"/> И. Помяловский, Сборник греческих и латинских надписей Кавказа, <citedRange> 47</citedRange></bibl></p>
                    <p><bibl n="3"><ptr target="#b181"/> Д. З. Бакрадзе, Сванетия, <citedRange> 79</citedRange></bibl></p>

            </div>

            <div type="edition" xml:lang="grc" xml:space="preserve">

                        <!--   ΜΪΧ Μιχ[αήλ]
                        ΓΑΒ  ΡΪ ΗΛ   Γαβριήλ
                        ΙC ΧC   Ἰ[ησοῦ]ς Χ[ριστό]ς
                        ΗΑΓΪΩΡΪΤΗCΑ  ΜΗΡ  ΘΥ   ἡ ἁγιορείτισσα μ[ήτ]ηρ θ[εο]ῦ  -->


         <ab>
             <lb n="1"/><persName type="saint" key="წმ. მთავარანგელოზი მიქაელი"><name nymRef="Μιχαήλ"><expan><abbr>Μιχ</abbr><ex>αήλ</ex></expan></name></persName>
        
             <persName type="saint" key="წმ. მთავარანგელოზი გაბრიელი"><name nymRef="Γαβριήλ">Γαβριήλ</name></persName>
         
          <expan><abbr>Ἰ</abbr><ex>ησοῦ</ex><abbr>ς</abbr></expan> <expan><abbr>Χ</abbr><ex>ριστό</ex><abbr>ς</abbr></expan>
        
             <w lemma="ὁ">ἡ</w> <w lemma="ἁγιορείτης"><hi rend="ligature">ἁγ</hi>ι<choice><reg>ο</reg><orig>ω</orig></choice>ρ<supplied reason="subaudible">ε</supplied>ί<hi rend="ligature">τ<choice><reg>ι</reg><orig>η</orig></choice></hi>σσα</w>
             <w lemma="μήτηρ"><expan><abbr>μ</abbr><ex>ήτ</ex><abbr>ηρ</abbr></expan></w> <w lemma="θεός"><expan><abbr>θ</abbr><ex>εο</ex><abbr>ῦ</abbr></expan></w>
         </ab>
          </div>
            

            <div type="translation">
                <p xml:lang="ka">მიქაელი 
            გაბრიელი
            იესუ ქრისტე
            მთაწმინდელი, დედა ღვთისა</p>
            </div>

            <div type="apparatus" xml:space="preserve"/>      
            <div type="commentary">
                <p xml:lang="ka">>ღვთისმშობლის ეპითეტი - მთაწმინდელი, მთაწმინდისა - არაა საყოველთაოდ გავრცელებული. დათარიღება ხდება წარწერის ენობრივი და პალეოგრაფიული თავისებურებების, ხატის ქართული ისტორიული წარწერების (მეფე გიორგი I-ისა და დავით ხამბაშის ძე
                    ჭყონდიდელი მთავარეპისკოპოსის მოხსენიებით) მიხედვით. ეს წარწერა თინათინ ყაუხჩიშვილს აღებული აქვს პომიალოვსკის კრებულიდან ( 47). ბაქრაძის შრომიდან (Свнетия..  79, приложение №18) და ს. ყაუხჩიშვილის
                სვანეთის ექსპედიციის დღიურიდან. პომიალოვსკი სარგებლობს ბაქრაძის მიერ გადმოღებული პირით და, ჩანს, მასთან ერთად შენიშნავს: "В последнем слове кроется прозвание
                Богоматери с окончением на ισσα, вроде Πορταΐτισσα", თვით ეს სიტყვაც მოცემული აქვთ ამავე ფორმით πϊωριήσα. ს. ყაუხჩიშვილის დღიურში და 1931 წლის სვანეთის
                ექსპედიციის მიერ გადაღებულ ფოტოსურათზე გარკვევით იკითხება ΑΓϊωΡΙΤΗCΑ. მთავარანგელოზის გამოსახულებები შესატყვისი წარწერებით მხოლოდ ს. ყაუხჩიშვილის
                დღიურში არის მოხსენებული. ყურადღებას იპყრობს ფორმა αγϊωρϊτησα - ბერძნულ ლექსიკონში დადასტურებულია ფორმა ὁ ἁγιορείτης (δημ. μοναχὸς τοῦ Ἁγίου Ὄρους), შესაძლებელია მდედრობითისათვის
                წარმოებულია აქედან ἁγιορείτισσα (Πορταΐτισσα-ს ანალოგიით).</p>
            </div>

        </body>
    </text>
</TEI>
